Als u op zoek bent naar een methode om de organisatiestrategie (bij de overheid: beleid) en bijbehorende besturing op effectieve wijze te visualiseren en te communiceren, dan is een strategiekaart een uitstekend middel.
In onze visie kan een strategiekaart niet alleen nuttig zijn in de context van performance management, maar ook zeer geschikt als instrument voor scenarioplanning, organisatieontwikkeling en investeringsbeslissingen zijn.
De onderdelen van de strategiekaart
Een strategiekaart bestaat meestal uit een aantal verschillende onderdelen. Allereerst is er de missie van een organisatie, die zo concreet mogelijk weergeeft wat de organisatie wil zijn, voor wie en waar. Het is in feite een kort stukje tekst met de essentie en zingeving van de organisatie. Ten tweede zijn er de ‘blokjes’, die de meest kritieke processen in de organisatie voorstellen. Het derde onderdeel zijn de ‘pijlen’, die de afhankelijkheden tussen de verschillende blokjes aangeven. Dit is weergegeven in de afbeelding hieronder.
Afbeelding 1: een strategiekaart van een GGZ instelling communiceert op krachtige wijze de strategie die medewerkers aanspreekt
De kracht van de strategiekaart
De kracht van de strategiekaart ontstaat door op visuele wijze de verschillende dimensies uit de strategie in evenwicht te brengen in een vorm die mensen aanspreekt. De meest kritische processen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van een intelligente organisatie worden vormgegeven door middel van de blokjes.
Tussen de kritieke succesfactoren en strategische doelen moet ook onderlinge samenhang zijn. Deze onderlinge verbanden worden weergegeven door de pijlen. Op het hoogste niveau zijn de blokjes nog vaak abstract. Belangrijk is dan om te zorgen dat die abstracte blokjes herkenbaar zijn en mensen kunnen gaan aanspreken. Hoewel een strategiekaart een zeer nuttig structureringsmiddel kan zijn, moet niet worden vergeten om per blokje of per groep van blokjes een PDCA cyclus in te richten en te borgen in het reguliere managementproces.
De organisatiestrategie in blokjes
Alle blokjes uit de strategiekaart bij elkaar vormen de organisatiestrategie. Deze kan in de tijd sterk variëren. Een woningcorporatie kan bijvoorbeeld in tijden waarin de huizenmarkt floreert, sterker gaan sturen op het verzilveren van de waardestijging van vastgoed. Wanneer de huizenmarkt ‘op slot’ zit, kan men kiezen om juist te sturen op het minimaliseren van de kosten van beheer, of misschien wel overgaan tot strategische aankopen bij dalende huizenprijzen.
Goed instrument voor scenarioplanning
De strategiekaart is daarmee ook een uitermate geschikt instrument om in tijden van noodzakelijke verandering van strategie te kunnen veranderen. Dan praten we feitelijk over scenarioplanning, alternatieve strategieën – die we in de strategiekaart opnemen maar waar we nog niet heel bewust op sturen – die we kunnen aanwenden wanneer de situatie daar om vraagt. Het voorgaande voorbeeld van het vastgoedbedrijf geeft dat ook weer.
Hulp bij informatie-analyse
De blokjes vormen de meest kritieke processen van een organisatie en door er goed naar te kijken kan een duidelijk beeld worden verkregen van de Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI’s) waar managers en medewerkers op moeten sturen. De strategiekaart kan dan ook goed worden gebruikt als hulpmiddel bij de informatie-analyse voor de ontwikkeling van een performance management systeem of de realisatie van een Business Intelligence oplossing.
Als kader voor investeringsbeslissingen
Er is nog een functie van een strategiekaart die u kan helpen om de effectiviteit van uw organisatie te vergroten en uw marges te verbeteren. In nagenoeg elke organisatie worden elk jaar budgetrondes gehouden: activiteiten, FTE´s en projecten worden begroot. Dikwijls zien wij performance management losgekoppeld van het budgetteringsproces (beyond budgetting). Dat is met een strategiekaart verleden tijd. Vraag uw managers en medewerkers eens te budgetteren langs de kritieke lijnen in de strategiekaart. Investeringen in mensen, IT & processen en veranderingen geven de strategie dan veel meer body en versterken deze. Ideaal!
>>>> Neem contact met me op voor een vrijblijvende afspraak over slimmere strategie & strategiekaarten.
