Datagedreven werken met zelfsturende teams: de praktijk

Veel organisaties zijn bezig om hun organisatie, teams en medewerkers datagedreven te laten werken. Met als doel om sneller nieuwe ontwikkelingen te omarmen zoals globalisering, internet of things, robotisering en disruptieve business modellen. Maar denk ook aan kortere levenscycli van diensten en producten. Bovenal neemt de snelheid van nieuwe ontwikkelingen toe. En deze doen zich voortdurend voor. Tijd voor zelfsturende teams en een wendbare organisatie.

Maar succes bereiken met zelfsturende teams blijft vaak achter bij de verwachtingen. Herken je de volgende praktijkuitdagingen?

  • Hoe zorg je ervoor dat bestaande teams meteen morgen als proactieve zelfsturende teams resultaten opleveren?
  • Hoe pas je zelfsturende teams toe en maak je jouw organisatie tegelijk datagedreven en wendbaar?
  • Hoe voorkom je struikelblokken als gebrek aan duidelijkheid, middelen en leiderschap?
  • Welke beslissingen kunnen teams zelf nemen zodat je organisatie op tijd en adequaat op veranderingen reageert?
  • Hoe zorg je ervoor dat je medewerkers over de juist competenties beschikken om in jouw organisatie snel op veranderingen in te spelen?

Staan een of meer van deze uitdagingen ook bij jou op het netvlies en wil je de juiste stappen zetten voor zelfsturende teams in jouw organisatie? Neem dan gerust contact op met de specialist in zelfsturing en intelligente, datagedreven organisaties. We helpen je graag verder.

Waarom zelfsturing?

Het belang van een wendbare organisatie met zelfsturende teams heeft zich inmiddels uitbetaald. Denk aan nieuwkomers als Buurtzorg Nederland, Zappos, airbnb, Uber, Coolblue of Schuberg Philis. Die organisaties veroverden in enkele jaren een leidende positie in de markt. Maar er is ook een andere kant van de medaille: denk bijvoorbeeld aan organisaties die de ‘wendbare’ boot hebben gemist als V&D, M&S mode of Scheer & Foppen.

De conclusie is dat organisaties wendbaarder worden daar waar medewerkers beslissingen, ideeën en oplossingen oppakken waar ze voor het eerst opportuun worden. Dat vindt plaats in de teams die direct met je klanten werken. In het primaire proces. Zo ga je ideeën en ontwikkelingen die opborrelen direct het hoofd bieden. Nieuwkomers of lean startups werken automatisch al met kleine multidisciplinaire teams. Ze hebben daarmee per definitie een grote voorsprong op de gevestigde orde.

Belangrijke trends die zelfsturende teams nodig maken

  • Apparaten, machines en mensen worden verbonden door de Internet of Things. Hierdoor neemt de snelheid van de ontwikkelingen sterk toe. Elk jaar genereren we meer data dan de jaren ervoor.
  • Door de globalisering krijgen steeds meer partijen toegang tot dezelfde markt. Hierdoor neemt de concurrentie toe en ook de behoefte om sneller bij te sturen.
  • De robotisering gaat maar door en is over enkele decennia niet meer weg te denken uit onze samenleving. Denk aan drones of virtuele robots die je op afstand kan laten besturen door een arts. Zo kun je straks ook meer complexe operaties op afstand uitvoeren.
  • Dit alles maakt dat disruptie aan de orde van de dag is. Elke organisatie doet er goed aan om na te denken hoe zij disruptief en marktverstorend kan zijn. Natuurlijk wel met substantiële verbeteringen voor die markt en de klanten.
  • Door te innoveren met nieuwe business modellen kan je organisatie de leiding gaan nemen daar waar er achterstand is ontstaan. Vele organisaties zijn hier al druk mee doende. De achterblijvers hebben op een gegeven ogenblik het nakijken.

Zelfsturende teams goed aanpakken

In onze integrale benadering van zelfsturende teams staat het eigen ‘kunnen en willen’ van de organisatie, mensen en teams centraal:

  • Je organisatie gaan richten. De wens en het verlangen om met zelfsturing en datagedreven technologie aan de slag te gaan zal je moeten verankeren in de waarden van je bedrijf. Hierbij is het cruciaal om te verwoorden wat zelfsturing voor je organisatie betekent. Dit doe je zowel voor de manier van werken (procesgericht, klantgericht, datagedreven, et cetera) als voor de manier van organiseren (verantwoordelijkheden, leiderschap, et cetera).
  • De strategie, doelen en bijbehorende KPI’s van jouw organisatie zullen helder moeten zijn voor elk teamniveau. Ze moeten deze kunnen omzetten in de woorden en daden van het team zelf.
  • De wijze van leiderschap en management zal je haarfijn moeten definiëren. Waar sturen zij nu nog op? Doelen en kaders? Ondersteunen en coachen zij of sturen zij nog steeds operationeel vanuit de hiërarchie? En tegelijk moet duidelijk zijn waar het team zelf de regie op mag voeren. En juist hierbij horen ook de vereiste instrumenten en middelen.
  • De zelfsturende teams moeten snel over relevante inzichten en informatie kunnen beschikken. Zij hebben ondersteuning nodig van teams die hen nieuwe technologische mogelijkheden snel kunnen aanbieden. Denk dan aan Big Data, Data Science of BI Self Service. De behoefte en de vraag van het team staan hierbij centraal. Een reis naar het faciliteren hiervan door middel van datagedreven ondersteunende teams is van levensbelang.
  • Binnen het team moet je zowel kijken naar de individuele instrumentele competenties als wel de groeps- en gedragscompetenties. Zijn deze op orde? Hierbij gaat het niet om een fixed mindset van competenties maar een ‘growth mindset’. Zo kunnen teamleden elkaar coachen naar verbeteringen. En denk ook in het bijzonder aan competenties als zelfleiderschap, feedback geven, reflecteren, samenwerken, et cetera.
  • De cultuur van de organisatie en het zelfsturende team zijn een belangrijke voedingsbodem voor succes. Mogen teams bijvoorbeeld fouten maken? Mogen ze experimenteren? En in hoeverre past het teamklimaat bij de organisatie en de stijl van leidinggeven? Veiligheid en vertrouwen zijn daarbij belangrijke voorwaarden om met elkaar de voortgang van zowel de inhoud als het groeiproces adequaat te bewaken.

Elk team is verschillend. Daarom is het van belang om ook het groeiproces van het team te volgen en in kaart te brengen. Waar staan ze in hun ontwikkeling als groep? Wat voor team is nu nodig? Wat voor coach of leidinggevende zou op dit moment passen? Een realistisch tijdschema om te leren en te ontwikkelen is cruciaal. En als het team hier zelf regie op mag en kan voeren, zorgt dit vaak voor een grotere intrinsieke motivatie en een hogere slagingskans.

De 5 belangrijkste condities voor zelfsturing

Google heeft een interessant onderzoek naar effectieve (zelfsturende) teams gedaan. Twee jaar lang hebben zij grondig onderzoek gedaan onder meer dan 180 Google teams. Ze wilden antwoorden vinden op de vraag: ‘Wat maakt een team nu effectief?’ Op voorhand dachten ze dat het antwoord zou bestaan uit een mix van de beste mensen afkomstig uit verschillende vakgebieden. Maar uit hun onderzoek kwamen juist andere aspecten naar boven als een duidelijke organisatie, teamdynamiek, klimaat en specifieke groepscompetenties waarop succesvolle zelfsturende teams zich onderscheiden van minder succesvolle teams. En wel de volgende vijf:

  1. Veiligheid: is er voldoende psychologische veiligheid om risico’s te nemen binnen een team? Dit was veruit de belangrijkste succesfactor voor een succesvol en effectief zelfsturend team.
  2. Betrouwbaarheid: kunnen teamleden op elkaar rekenen wanneer de tijdsdruk hoog is en ze toch de gewenste kwaliteit moeten halen?
  3. Duidelijkheid en structuur: zijn doelen, taken, rollen en plannen duidelijk voor iedereen in het team?
  4. De betekenis van je werk: is er ook ruimte om te werken aan iets wat voor het individu belangrijk is?
  5. De impact van werk: geloven de teamleden dat het werk ertoe doet?

Met een goede mix van deze vijf elementen ga je de belangrijkste randvoorwaarden voor zelfsturing correct invullen.

Workshop Feedback & Feedforward

Wil je zelfsturing op een hoger plan brengen? De juiste stappen zetten in zelfsturende teams en klaar zijn voor de toekomst? Dan is onze 1-daagse workshop Feedback & Fundamenteel Groeien zeker een aanrader.

naar workshop Feedback

Van zelfsturend team naar zelfsturende organisatie

Konden voorheen organisaties nog uit de voeten met het intelligente organisatie concept waarbij leidinggevenden teams konden bijsturen of waarbij teams elkaar konden aanvullen. Nu moet je dit concept diep in het DNA van de organisatie verankeren en wel op het niveau van het team en het individu. Zodat er een zelfsturende datagedreven organisatie kan ontstaan. Dit betekent dat je de volgende componenten gaat vertalen naar het team:

  1. Een datagedreven strategie: een scherpe en toekomstbestendige strategie die herkenbaar en werkbaar is voor elk team.
  2. Datagedreven technologie: inzichten en informatie beschikbaar op teamniveau die de teamdynamiek kunnen volgen: Analytics & BI.
  3. Datagedreven continu verbeteren en leren vindt plaats op teamniveau. Hierdoor gaat de organisatie nieuwe veranderingen en innovaties snel en zorgvuldig toepassen.

Door dit verder te operationaliseren op het niveau van elk team, neemt het succes van zelfsturende teams exponentieel toe. Een ontbrekende component kan al leiden tot een haperende motor.

Zelfsturende teams in de zorg

Zelfsturende teams in de zorgEr bestaat een aantal mooie voorbeelden van zelfsturende teams in de zorgsector. Buurtzorg Nederland loopt wat dat betreft voorop in Nederland maar ook daarbuiten. Het gaat weliswaar om niet heel complexe zorg, maar daarmee is niet gezegd dat het in complexere zorgprocessen niet mogelijk zou zijn. De van huis uit verpleegkundige en zakenman Jos de Blok wordt ook wel de hogepriester van de kleinschalige zorg genoemd.

De voordelen van onze aanpak met zelfsturende teams

✓ Een wendbare organisatie met wendbare teams, het ‘wenden’ zit in de haarvaten
✓ Heldere roadmaps voor de transitie naar en resultaten met zelfsturende teams
✓ Teams gericht op meeropbrengst in de vorm van continu verbeteren en innoveren
✓ Leidinggevenden en managers kennen hun eigen rol en kunnen hier ingroeien
✓ Een transitie die past bij jouw situatie en cultuur in plaats van ‘one size fits all’
✓ Exponentiële teamontwikkeling afgestemd op de (technologische) ontwikkelingen
✓ Een substantieel hogere intrinsieke motivatie en medewerkertevredenheid.

Jouw organisatie ook zelfsturend laten werken?

Neem gerust eens contact met ons op voor een gesprek met één van onze specialisten op het gebied van zelfsturing. Zij vertellen je graag meer over de mogelijkheden en beperkingen van zelfsturende teams in jouw organisatie.

neem contact met ons op

Plaats review

Geef je mening over dit product of deze dienst

Dit veld is verplicht!
Dit veld is verplicht! optioneel
Dit veld is verplicht! optioneel
Dit veld is verplicht! optioneel
Dit veld is verplicht!
Review verzendenHet formulier bevat fouten.

Een selectie van onze klanten

Word nu ook klant

Wil je ook klant bij ons worden? Wij helpen je maar wat graag verder met zelfsturende teams (zelfsturing) of andere zaken waar je slimmer van wordt.

Daan van Beek, Managing Director

DAAN VAN BEEK MSc

Managing Director

neem contact met mij op

Fact sheet

Organisaties geholpen
___
Trainingen & workshops
___
Deelnemers opgeleid
___
Beoordeling klanten
8,8
Consultants & docenten
___
Kantoren
3
Jaar ervaring
15