contact
Ontdek een nieuwe, generatieve denkstijl

De kracht van procesdenken

Werken met architecturen komt steeds vaker voor. Denk aan bedrijfsarchitecturen, procesarchitecturen, informatie- of applicatiearchitecturen. Daarnaast neemt de vraag naar nieuwe organisatievormen die snel en flexibel kunnen reageren toe. Kunnen deze ontwikkelingen elkaar ontmoeten en versterken? Het denken in processen en het toepassen van procesarchitectuur is hierop een adequaat antwoord. De kracht van procesdenken gaat je vooruit helpen.

Lees verder
Open de inhoudsopgave

Wat is de kracht van procesdenken?

Architecturen helpen je om meester te worden over ontwikkelingen en de consequenties daarvan op onze organisatie te overzien. Maar al snel versnippert de aandacht tussen de time-to-market van nieuwe diensten, maatwerk voor klanten en wat dit kan opleveren. Daarbij heb je vaak weinig greep op alle projecten die lopen. Architecturen kunnen hiervoor oplossingen bieden doordat ze een scharnier vormen tussen denken en doen. En daarmee leg je de koppeling tussen de strategische bewegingen die zijn uitgezet en de concrete bedrijfsprocessen waarmee je je strategie realiseert.

De invloed van ons denken

jonge-vrouw-oude-vrouwDe wijze waarop wij denken bepaalt hoe we een probleem aanpakken. En bepaalt hoe en waar we naar antwoorden zoeken. Denk dan aan de economische modellen waarmee de politiek programma’s laat doorrekenen. Of denk aan maatregelen waarmee de ECB de inflatie afremt of de economie stimuleert. Maar denk bijvoorbeeld ook aan onze drang tot controle waarop we veel bedrijfskundige theorieën en methoden baseren of de manier waarop we informatiesystemen bouwen.

Procesdenken en ons DNA

Van oudsher zijn we gewend aan analytisch en redenerend denken. Daar hebben we een lange traditie in, die stamt uit de klassieke oudheid. Een mentaal DNA dat zich niet verloochent en gekenmerkt wordt door denken in structuren. De oorsprong hiervan ligt in het natuurwetenschappelijk wereldbeeld. Hierbij verdelen we alles in logische componenten en deze ontleden en analyseren we vervolgens weer.

Een andere manier

Processen samenstellen en procesarchitecturen maken vraagt een andere manier van denken. Namelijk: generatief, ontwikkelend en integrerend denken. Gezamenlijk optrekken en ontwikkelen van eigen definities die passen bij de intuïtie. Maar ook dat het gevoel dat deze architectuur logisch is en past bij de organisatie die we willen zijn dan wel willen worden. Het ontwikkelen van een visie op bedrijfsprocessen en van daaruit het uitbouwen van de procesarchitectuur vereist een andere manier van denken, een andere denkstijl dus.

Invloed van je denken op je ideeën

Alle materiële en immateriële verworvenheden waarmee we elke dag te maken hebben, zijn begonnen vanuit een idee, een droom, een visie van iemand.

Ideeën ontstaan in de context van denkstijlen. Een denkstijl impliceert een zekere consensus van een groep mensen over de manier waarop ze vraagstukken en problemen benaderen en aanpakken. Ons denken beïnvloedt dus onze ideeën.

Sleutelcomponenten van denkstijlen

Maar waar bestaat een denkstijl nu uit? Als we ons daar bewust van zijn, kunnen we er invloed op uitoefenen. De belangrijkste componenten van een denkstijl die het denken bepalen, zijn:

Deze laatste vormt illustraties van een theorie in haar conceptuele, observerende en instrumentele toepassing

Andere denkstijl en taal

Een andere denkstijl hanteren, betekent ook een andere taal gebruiken. Een rationele benadering hanteert andere woorden, andere metaforen, andere beelden dan een generatieve en integrerende benadering. Generatief en integrerend denken gaat uit van een fundamentele eenheid van mens en wereld.

Een dergelijk wereldbeeld gaat anders om met de samenhang van verschijnselen. Ze ziet en legt andere verbanden, verwerpt het toeval maar erkent wel het gebrek aan inzicht waardoor iets toeval kan lijken. Daarnaast betekent dit beeld dat je denkt en voelt in verschillende niveaus van verklaring. Tot slot geeft het ruimte aan indrukken en gevoelssferen en handelt daarnaar.

Ontdek een nieuwe, generatieve denkstijl

We gaan nu in op kenmerken van generatief en integrerend denken als een belangrijke denkstijl bij het ontwikkelen van procesarchitecturen. Generatief en integrerend denken heeft de volgende kenmerken:

De generatieve denkstijl toepassen op procesarchitecturen betekent iets voor de mensen die erover nadenken en voor het soort ‘procesarchitectuurproducten’ die dan ontstaan. Uiteraard leidt dit tot andere inzichten, ideeën en toepassingen. Juist die zijn van belang om een goede architectuur neer te zetten met elkaar.

Pas het toe: visionair denken, ethisch handelen en intuïtief voelen

Voor mensen die in de organisatie betrokken zijn bij het ontwikkelen van procesarchitecturen betekent het hanteren van een generatieve denkstijl het volgende:

8 tips voor krachtig procesdenken

8 tips voor krachtig procesdenkenHet soort ‘procesarchitectuurproducten’ dat kan ontstaan als gevolg van het hanteren van een generatieve en integrerende denkstijl (procesdenken), vertoont de volgende kenmerken:

  1. Referentiemodel: procesarchitectuur is meer een referentiemodel dan ontwerpoplossing.
  2. Herkenbaar en samenhangend: het accent in een procesarchitectuur ligt bij herkenbaarheid van strategische keuzes, samenhang tussen processen en onderlinge beïnvloeding. Waar ligt de echte coördinatienoodzaak?
  3. Nieuwe taal: gaandeweg een nieuwe taal ontwikkelen is een succesfactor om los te komen van het heden en het verleden.
  4. Focus op de hoofdlijnen op alle ‘ontwerpniveaus’. Neem niet meer dan 12 hoofdprocessen, anders vergeet je de 80-20 regel.
  5. Sturing op resultaat: begrijp dat sturen op resultaat minstens zoveel effect heeft als sturen op inhoud en activiteiten. Het geeft je daarnaast ook veel meer handelingsvrijheid.
  6. Onzekerheid is een gegeven.
  7. Flexibiliteit en innovatie borg je in de processen by design.
  8. Begrijpen is belangrijker dan beheersen. Dat volgt vanzelf.

Aan de slag met de kracht van procesdenken

Het is dus zeer nuttig om met elkaar af te stemmen en inzicht te krijgen welk denken in jouw organisatie de overhand heeft. Op basis van dit procesdenken is het makkelijker om de consequenties van nieuwe ontwikkelingen op je strategie te kunnen overzien. En deze vervolgens uit te drukken in processen, procesmanagement en een procesarchitectuur. En er is een betere afweging te maken waarop de organisatie haar focus moet leggen.

De effectiviteit van een oplossing wordt bepaald door de grenzen van het denken.

Dit leidt tot wendbare en innovatieve organisaties waarbij medewerkers hun focus behouden op de hoofdlijnen en op resultaat sturen in plaats van op inhoud en activiteiten. En het leidt tot betere ideeën en oplossingen. Wil je ook een meester worden in het vertalen van nieuwe ontwikkelingen naar andere processen middels procesdenken? Neem vrijblijvend contact met ons op.

Deze organisaties gingen je voor

Word nu ook klant

Wil je ook klant bij ons worden? Wij helpen je maar wat graag verder met processen optimaliseren en datagedreven werken of andere zaken waar je slimmer van wordt.

Ko Achterberg - Auteur van 'Grip op processen in organisaties' (2e druk)

dr KO ACHTERBERG

Auteur van 'Grip op processen in organisaties' (2e druk)

Neem contact met mij op

Fact sheet

Organisaties geholpen
___
Trainingen & workshops
___
Deelnemers opgeleid
___
Beoordeling klanten
8,9
Consultants & docenten
___
Kantoren
3
Jaar ervaring
17
EDIT POST