Strategiekaart | Scenarioplanning | IT | Organisatieontwikkeling

Strategiekaarten ook geschikt voor scenarioplanning

Geschreven door

Passionned Group is dé specialist in datagedreven werken. Onze bevlogen en ervaren consultants helpen grotere en kleinere organisaties bij de kanteling naar een intelligente, datagedreven organisatie. Om het jaar organiseren wij de prestigieuze prijs voor de Slimste organisatie van Nederland.

Besturing visualiseren en communiceren

Strategiekaarten zijn een uitstekend middel om de organisatiestrategie en bijbehorende besturing op effectieve wijze te visualiseren en te communiceren. Binnen de publieke sector praten we vaak niet over strategie, maar over beleid. In onze visie kan een strategiekaart niet alleen nuttig zijn in de context van performance management, maar ook zeer geschikt als instrument voor scenarioplanning, organisatieontwikkeling en investeringsbeslissingen zijn.

De onderdelen van de strategiekaart

Een strategiekaart kan uit een aantal verschillende onderdelen bestaan. Allereerst is er de missie van een organisatie, die zo concreet mogelijk weergeeft wat de organisatie wil zijn, voor wie en waar. Het is in feite een kort stukje tekst met essenties en zingeving van de organisatie. Ten tweede zijn er de “blokjes”, de meest kritische processen in een organisatie. Het derde onderdeel zijn de “pijlen”. Deze pijlen geven de afhankelijkheden tussen de blokjes aan. Dit is weergegeven in de afbeelding hieronder.

De onderdelen van de strategiekaart

De kracht van de strategiekaart

De kracht van de strategiekaart ontstaat door op visuele wijze de verschillende dimensies uit de strategie in evenwicht te brengen in een vorm die mensen aanspreekt. De meest kritische processen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van een intelligente organisatie worden vormgegeven door middel van de blokjes. Tussen de kritieke succesfactoren en strategische doelen moet ook onderlinge samenhang zijn. Deze onderlinge verbanden worden weergegeven door de pijlen. Op het hoogste niveau zijn de blokjes nog vaak abstract. Belangrijk is dan om te zorgen dat die abstracte blokjes herkenbaar zijn en mensen kunnen gaan aanspreken. Bij de afdaling naar de lagere niveaus komen we vanzelf tot blokjes die te maken hebben met gedrag, cultuur en competenties, het quadrant leren & groei uit de Balanced Scorecard.

Leren groeien is ontwikkelen: een voorbeeld

Een voorbeeld kan dit verduidelijken. Een bekend zorgbedrijf heeft als missie: high-end zorg leveren aan kinderen en jeugdigen die kampen met een achterstand in hun ontwikkeling. Die missie denkt het bedrijf te kunnen behalen door te zorgen voor een zo hoog mogelijke effectiviteit van de behandelingen. Om dit te realiseren is het nodig om de contextuele randvoorwaarden goed op orde te krijgen, omdat dat de behandeling in de weg kan staan. Hiertoe wil het zorgbedrijf de zorg rondom het kind organiseren en het kind en de ouder(s) laten bijstaan door deskundige multidisciplinaire teams van specialisten die kunnen zorgen voor warmte, veiligheid en een helende omgeving.

Een van de kritische zaken daarbij is dat de zorgverleners zorgkennis met elkaar delen. Naast opleiding en scholing is een ontwikkelingsgerichte cultuur van belang, even zoals een “expert”-systeem waarin onderzoeksresultaten uit binnen- en buitenland gemakkelijk kunnen worden gevonden. Voorgaande zaken gaan over de ontwikkeling van de organisatie, mensen en slimme systemen. Voor de korte en lange termijn het meest kritische van een organisatie. Deze zaken vinden we dikwijls terug in het quadrant ‘leren & groei’ van de Balanced Scorecard.

Je organisatiestrategie in blokjes

Alle blokjes uit de strategiekaart bij elkaar vormen de organisatiestrategie, maar deze kan in de tijd sterk variëren. Een woningcorporatie kan bijvoorbeeld in tijden waarin de huizenmarkt floreert, sterker gaan sturen op het verzilveren van de waardestijging van vastgoed. Wanneer de huizenmarkt op ‘slot’ zit, kan men kiezen om juist te sturen om het minimaliseren van de kosten van beheer of misschien wel overgaan tot strategische aankopen bij dalende huizenprijzen.

Strategiekaart als instrument voor scenarioplanning

De strategiekaart is daarmee ook een uitermate geschikt instrument om in tijden van noodzakelijke verandering van strategie te kunnen wisselen. Dan praten we feitelijk over scenarioplanning, alternatieve strategieën – die we in de strategiekaart opnemen maar waar we nog niet heel bewust op sturen – die we kunnen aanwenden wanneer de situatie daar om vraagt. Het voorgaande voorbeeld van het vastgoedbedrijf geeft dat ook weer.

Strategiekaart als hulp bij de informatie-analyse

De blokjes vormen de meest kritische processen van een organisatie en door er goed naar te kijken kan een duidelijk beeld worden verkregen van de key performance indicators (KPI betekenis), daar waar managers en medewerkers op moeten sturen. De strategiekaart kan je dan ook goed inzetten als middel bij de informatieanalyse voor de ontwikkeling van een performance management systeem. Of voor de realisatie van een Business Intelligence oplossing.

Strategiekaart als kader voor investeringsbeslissingen

Er is nog een functie van een strategiekaart die je kan helpen om de effectiviteit van jouw organisatie te vergroten en je marges te verbeteren. In nagenoeg elke organisatie worden elk jaar budgetrondes gehouden: activiteiten, FTE´s en projecten worden begroot. Dikwijls zien wij performance management losgekoppeld van het budgetteringsproces. Dat is met een strategiekaart verleden tijd. Vraag je managers en medewerkers eens te budgetteren langs de kritische lijnen in de strategiekaart. Investeringen in mensen, ICT en veranderingen geven de strategie dan veel meer body en versterken deze. Ideaal!

Meer informatie over dit onderwerp kun je inwinnen bij Mark de Kort of Daan van Beek.

Reageer op dit artikel van Daan van Beek

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Een selectie van onze klanten

Word nu ook klant

Wil je ook klant bij ons worden? Wij helpen je maar wat graag verder met strategiekaart (scenarioplanning) of andere zaken waar je slimmer van wordt.

Daan van Beek, Managing Director

DAAN VAN BEEK MSc

Managing Director

neem contact met mij op

Fact sheet

Organisaties geholpen
___
Trainingen & workshops
___
Deelnemers opgeleid
___
Beoordeling klanten
8,9
Consultants & docenten
___
Kantoren
3
Jaar ervaring
15