BI in the cloud | laat jij je brein beheren door je buurman?

BI in the cloud: laat jij je brein beheren door je buurman?

Geschreven door

Passionned Group is dé specialist in datagedreven werken. Onze bevlogen en ervaren consultants helpen grotere en kleinere organisaties bij de kanteling naar een intelligente, datagedreven organisatie. Om het jaar organiseren wij de prestigieuze prijs voor de Slimste organisatie van Nederland.

Veel is er al gesproken en geschreven over cloud computing, ook in relatie tot Business Intelligence (BI). Van een gespecialiseerd BI onderzoeks- en adviesbureau mag u verwachten dat die de ontwikkelingen op de voet volgt en u deelgenoot maakt van een heldere en ook prikkelende visie op diverse thema’s.

Daarom helpen we u om het kaf van het koren te scheiden en bij het maken van een goede keuze. In dit artikel staan we stil bij het fenomeen ‘BI in de cloud’.

Cloud computing

Letterlijk vertaald betekent ‘cloud’ wolk. Een wolk drijft ergens in de lucht, het ene moment hier, het andere moment daar. Je weet wel wat het is, maar niet exact waar het is. Sommige ICT voorzieningen, applicaties of componenten kunnen ook in de ‘cloud’ ergens daarbuiten op een server staan. U huurt deze volgens het principe ‘pay-as-you-go’, maakt er via Internet gebruik van zonder dat u zich zorgen hoeft te maken over back-up & recovery, beschikbaarheid, beveiliging, schaalbaarheid en toegankelijkheid.

Wikipedia over: “Cloud computing is het via het internet op aanvraag beschikbaar stellen van hardware, software en gegevens, ongeveer zoals stroom uit het elektriciteitsnet.”

Succesverhalen over cloud computing zijn voorhanden. Denk aan Salesforce.com voor CRM, Amazon.com en Google Apps. Tegenwoordig zijn we steeds meer gewend aan het idee om ook vertrouwelijke gegevens en managementinformatie buiten de deur op te slaan, uiteraard alleen als deze goed kunnen worden beveiligd. Veel van de ‘cloud’ diensten gaan over data opslag en het kunnen gebruiken van specifieke applicaties zoals Office, mail, CRM en de boekhouding. Je draait de kraan open of steekt een stekker in het stopcontact en je kunt aan het werk. Zo simpel werkt cloud computing. Business Intelligence in de ‘cloud’ is een ander verhaal.

Business Intelligence in de “cloud”

De kern van Business Intelligence is data uit tal van verschillende bronnen combineren (integratie) tot betrouwbare stuurinformatie en nieuwe kennis. Dat moet leiden tot nieuw inzichten bij medewerkers en managers en daaraan gekoppeld slimmere besluitvorming en intelligente actie. Bovendien: BI is veel meer een proces dan een applicatie. Elk bedrijf moet voor zich weten of het handig is om iets in de ‘cloud’ te hangen. Maar als we kijken naar de specifieke kenmerken van cloud computing en die uitzetten tegen de kenmerken van business intelligence zien we in die vergelijking een fors aantal punten van aandacht. Vanuit diverse invalshoeken bezien we de verschillen.

Het goede nieuws: veel BI tools zijn te gebruiken via de browser

In de BI Tools survey zien we dat nagenoeg alle leveranciers op nette wijze BI gebruiksfuncties via de browser ter beschikking kunnen stellen. Zij bieden zero-footprint gebruik aan, wat uit beheersoogpunt van groot belang is. Dat is de belangrijkste voorwaarde om BI voor grote aantallen in de ‘cloud’ aan te kunnen bieden. Wat dat betreft is de markt en de technologie er grotendeels klaar voor. Echter, bijna de helft van de BI leveranciers hebben nog ‘dikke’ client applicaties nodig om de rapporten en dashboards te configureren en te bouwen. Dergelijke applicaties zijn niet via het web (zero-footprint) te benaderen en kunnen daarom ook niet in de ‘cloud’ komen te hangen.

Generiek versus specifiek: boek winst die jouw concurrent niet kan boeken

Cloud computing kan specifieke bedrijfsfuncties zoals boekhouding voor een (zeer) breed publiek ter beschikking stellen. Dat brede publiek heeft in grote lijnen dezelfde behoefte. Business intelligence is zo branche- en zelfs bedrijfsspecifiek dat het weliswaar als cloud dienst aangeboden kan worden, maar de vraag rijst dan hoe onderscheidend je kunt zijn ten opzichte van je concurrent. De grootste toegevoegde waarde van BI zit in kritieke prestatie indicatoren (voorbeelden van KPI’s) en analyses die specifiek zijn toegesneden op jouw bedrijf. Door daar op te gaan sturen kun je onder andere ontdekken waar het ‘rework’ in jouw organisatie plaatsvindt en winst boeken die jouw concurrent (nog) niet kan boeken.

Een specifieke BI applicatie voor HR in de ‘cloud’ waar je algemene indicatoren als het ziekteverzuim, het personeelsverloop en het overige HR gerelateerde zaken mee kunt monitoren en analyseren is natuurlijk mogelijk, zeker wanneer ook het bronsysteem in dezelfde ‘cloud’ draait.

De leveranciers en voorstanders van BI in de ‘cloud’ zullen aangeven dat je volledig vrij bent om je BI in te richten zoals jij wilt (natuurlijk moet dat). Maar dat is natuurlijk volledig strijdig met de definitie van cloud computing waar je BI uit de kraan zou moeten kunnen krijgen.

Voldoende bandbreedte

Er doen nog steeds verhalen de ronde dat het datawarehouse binnenshuis alleen in het weekend kan worden bijgewerkt vanwege de enorme hoeveelheden data. Een recente poll op onze website wijst uit dat 50% van de ETL community een uitstekende verwerkingssnelheid van de ETL tools het allerbelangrijkste vindt. Als verwerkingssnelheid van gegevens helemaal geen probleem zou zijn, waarom zouden die mensen het dan belangrijk vinden? Kortom: voldoende bandbreedte van en naar de ‘cloud’ is een minimale vereiste om de gegevens uit de bronsystemen met een bepaalde snelheid te kunnen verwerken.

De E uit ETL blijft volkomen onbenut

Een ander probleem is het optimaal gebruik van een ETL tool. Als het datawarehouse buiten de deur draait en een ETL tool wordt gebruikt voor de extractie van data uit de bronsystemen, dan moet de omgeving waar BI in de ‘cloud’ draait, rechtstreeks toegang krijgen tot die systemen. Uit beveiligingsoogpunt is dat vaak niet gewenst. Overigens wordt vaak gekozen om dan de extractiebestanden binnenshuis te maken en deze vervolgens over de lijn naar de ‘cloud’ omgeving te sturen. De E uit ETL blijft dan volkomen onbenut en daar betaal je wel voor.

Applicaties versus architectuur: even inbreken op de mainframe?

Cloud computing is in het bijzonder geschikt om specifieke applicaties zoals CRM op afstand te kunnen bedienen, beheren en te laten gebruiken. Business Intelligence is op zich geen applicatie maar een essentieel onderdeel van je enterprise architectuur en moet goed kunnen ‘praten’ met de andere architectuur onderdelen zoals bronsystemen, webservices, de identity manager bijvoorbeeld via LDAP of Active Directory en de master data manager.

Een voorbeeld waar ‘BI in de cloud’ lastig is, is een pensioenfonds dat bij het verwerken van de gegevens in het datawarehouse een beroep moet doen – via een zogenaamde ‘aanroep op afstand’ op de mainframe – op het metersdik pensioenboek waarin alle regels staan om de toekomstige uitkering te kunnen berekenen.

VPN verbinding

Als de verwerking van Business Intelligence buiten de deur plaatsvindt, kun je niet even zomaar ‘inbreken’ op de mainframe. Natuurlijk is het mogelijk om een VPN verbinding op te zetten en deze zo te benaderen. Dat vereist dan dat de VPN verbinding geschikt moet zijn om voor elke afzonderlijk te verwerken rij met gegevens een ‘aanroep’ zou moeten kunnen doen. In het geval van het pensioenfonds zijn er enkele miljoenen pensioengerechtigden en moet er dus over VPN – waar bandbreedte wel in theorie wordt gegarandeerd, maar er praktisch pieken en dalen zijn en andere eigenaardigheden – voor elke klant een aanroep gedaan worden. Dergelijke miljoenen 1-voor-1 transacties zijn soms veel moeilijker te realiseren over VPN dan enkele bulktransacties vooral omdat voor elke afzonderlijke transactie authenticatie weer noodzakelijk is.

Is VPN om welke reden dan ook geen optie, dan kan een andere oplossingsrichting worden overwogen. De zaken die je nodig hebt in je BI omgeving worden als webservice binnenshuis gedefinieerd en gepubliceerd, ook voor gebruik buitenshuis. Maar ook dat brengt veel beveiligingsvraagstukken met zich mee – zoals het openzetten van bepaalde poorten – en soms veel werk omdat niet vanzelf functies in (back-office) systemen als webservice zijn gedefinieerd. Zeker binnen de (lokale) overheid waar tientallen bronsystemen eerder regel dan uitzondering zijn.

BI portal versus enterprise portal: actie koppelen aan informatie

BI wordt in de vorm van webparts en applets met grafieken, rapportages en meters steeds vaker via een enterprise portal aangeboden, met name om stuurinformatie en actie binnen een omgeving te faciliteren. Binnen een dergelijk portal wordt daarom niet alleen informatie ter beschikking gesteld, maar hebben medewerkers en managers ook toegang tot specifieke functies in applicaties om taken uit te voeren en kunnen er workflows worden gestart over verschillende applicaties heen. Onder water wordt alles via meta data gestuurd.

Wanneer BI in de ‘cloud’ draait en het portal binnenshuis, ontstaat er een behoorlijke uitdaging met single sign-on (SSO). Interne authenticatiemethoden voor toegang tot applicaties binnenshuis – wat al een pittig vraagstuk op zich is – zijn niet per definitie geschikt om over het Internet toegang te verkrijgen tot een ‘cloud’ applicatie, die gebruiken dikwijls andere methoden zoals OpenID en OAuth. Gebruikers zullen moeten inloggen op de ‘cloud’ en hun credentials steeds weer moeten afgeven. Nu zijn er oplossingen zoals OneLogin en Sherpas die via het web een SSO webservice ter beschikking stellen en automatisch de toegang regelen tot onderliggende (BI) applicaties. Maar daarmee leg je je volledige security buiten de deur. Dit zal voor veel organisaties een brug te ver zijn.

Andersom kan ook: zorg dat het enterprise portal in dezelfde ‘cloud’ draait als je BI. Dan heb je echter een forse uitdaging om vanuit het enterprise portal toegang te verkrijgen tot alle benodigde bronapplicaties die binnenshuis draaien.

BI als technologie versus BI als proces

Veel mensen zien en definiëren BI op hun eigen manier. Het is ooit door de leveranciers als technologie in de markt gezet om flexibel te kunnen rapporteren en analyseren over bedrijfsdata. Een prachtige oplossing die grote toegevoegde waarde kan hebben. Uit onderzoek blijkt echter dat niet de technologie van belang is voor het succes van BI, maar juist het gebruik van informatie, het gezamenlijk creëren van nieuwe inzichten en kennis in de context van de PDCA cyclus en procesmanagement. Stuurinformatie consequent gebruiken voor analyse en actie. In die zin mag BI nooit in de ‘cloud’ draaien, het intelligence proces hoort binnenshuis te blijven. Je besteedt toch ook niet je brein blijvend uit aan je buurman?

Het vraagstuk zullen wij binnenkort voorleggen aan de kandidaten en winnaars van de BI Awards van de afgelopen jaren. Ik kan me niet voorstellen dat Ahold zijn zeer winstgevende BI, met een complexe architectuur waar grotendeels de winkelmanagers en de leveranciers het intelligence proces sturen, in de ‘cloud’ denkt te kunnen hangen.

BI in de cloud overwegen?

Business intelligence buitenshuis kan worden overwogen wanneer aan alle van onderstaande voorwaarden kan worden voldaan:

  • alle gebruiks- en beheerfuncties van de door u gebruikte Business Intelligence tools via de browser (zero-footprint) beschikbaar zijn;
  • er voldoende bandbreedte is om de gegevens dagelijks of real-time in het datawarehouse te laden of wanneer de bronapplicatie(s) in dezelfde ‘cloud’ draait als BI;
  • gebruikers het niet storend vinden om apart te moeten inloggen op de ‘cloud’;
  • de BI applicaties eenvoudig zijn en betrekking hebben op één specifiek thema bijvoorbeeld HR;
  • er geen integratie nodig is in een enterprise portal, nu en in de toekomst, of beveiliging van informatie geen punt is;
  • het intelligence proces binnenshuis blijft draaien.

De kans dat uw situatie aan alle voorwaarden voldoet achten wij niet groot. Is dat wel het geval dan kunt u zich misschien afvragen of business intelligence in uw organisatie de aandacht krijgt die het zou moeten verdienen.

Reageren? Meer informatie?

Wilt u reageren op dit artikel of meer informatie over dit onderwerp neem dan contact op met Daan van Beek, auteur van het Boek Business Intelligence: De intelligente organisatie en Sturen naar een intelligente overheid en managing director bij Passionned Group.

Reageer op dit artikel van Daan van Beek

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Een selectie van onze klanten

Word nu ook klant

Wil je ook klant bij ons worden? Wij helpen je maar wat graag verder met bi in the cloud (laat jij je brein beheren door je buurman?) of andere zaken waar je slimmer van wordt.

Daan van Beek, Managing Director

DAAN VAN BEEK MSc

Managing Director

neem contact met mij op

Fact sheet

Organisaties geholpen
___
Trainingen & workshops
___
Deelnemers opgeleid
___
Beoordeling klanten
8,8
Consultants & docenten
___
Kantoren
3
Jaar ervaring
15