Op 1 december 2009 heeft een interactieve middagsessie voor gemeenten plaatsgevonden met als thema beleidskaarten en prestatiesturing. Speciaal voor beleidsmakers, managers en bestuurders van lokale overheden. Wij blikken in deze nieuwsbrief terug op een informatieve, succesvolle en interactieve middag door de hoogtepunten uit de drie presentaties te belichten.
Verschillende uitdagingen
De centrale vraag op 1 december was “Hoe kunnen wij een informatiegestuurde gemeente ontwikkelen en het geformuleerde beleid krachtig vertalen naar uitvoering en deze goed periodiek volgen?”. Verschillende uitdagingen duiken op bij het vinden van het antwoord op deze vraag, namelijk “Hoe wordt de samenhang tussen verschillende beleidsterreinen bewaakt?”, “Moet er bijgestuurd worden of verloopt het succesvol?”, “Hoe krijgen we onze mensen mee?” en tot slot “Ligt de focus op de juiste plek?”. Door middel van drie presentaties is gepoogd antwoord te geven op deze vragen.
Prestatiemanagement is niet moeilijk
De eerste presentatie werd gegeven door Daan van Beek, auteur van “Sturen naar een intelligente overheid”, en behandelde prestatiemanagement en informatiegestuurde gemeenten. Prestatiemanagement lijkt niet moeilijk, en dat is het in zijn simpelste vorm ook niet:
- je stelt doelen
- je bepaalt hoe en wanneer je er wil komen
- je maakt indicatoren
- je presenteert deze maandelijks op een A4″tje
Echter, dit is schone schijn. Met de vele verschillende beleidsterreinen en hun interafhankelijkheden binnen lokale overheden blijkt prestatiemanagement vaak een somber scenario te zijn. Oorzaken van falen blijken vaak te liggen in gevoelens als ”angst voor eigen hachje” en ”het helpt toch niet” of bijvoorbeeld door een foute opzet of implementatie. Door performance management te integreren in een PDCA-cyclus (in een iets andere vorm) blijkt beheersing en co-creatie wél mogelijk te zijn. In de presentatie zijn verder zowel vele “do”s” als vele “dont”s” voor prestatiemanagement gegeven.
Horizontale sturing
Jeroen den Uyl, senior adviseur Mutual Gains Adviesteam van Twynstra en Gudde, heeft gepresenteerd over horizontale sturing. Deze presentatie was met een ietwat filosofische insteek een mooie kans om eens met elkaar na te denken en te discussiëren over de ideale vorm van sturing / samenwerking tussen (lokale) overheid en burger.
Een voorbeeld van horizontale sturing is bijvoorbeeld de “eigen kracht centrale” voor probleemjongeren, waarbij iedereen in het netwerk van de jongere (van tante tot leraar en van vader tot vriend) het probleem erkent en bijdraagt aan de oplossing hiervan. Of bijvoorbeeld het toezicht houden op brandvergunningen gebeurt niet langer door de brandweer, maar door de burgers zelf.
Uitdagingen bij het realiseren van horizontale sturing zijn de nieuwe rol en / of profilering van de politici, de aanpak van freeriders en hoe het toezicht op de groepen burgers vorm wordt gegeven.
Het GBX model
Via een presentatie over het GBX model heeft Marleen Hörchner, senior consultant Passionned, het publiek getoond hoe gemeenten scherper kunnen sturen op wat (politiek) belangrijk is. Het GBX model (Gemeentelijk Besturing en eXpertise model) is een doeltreffend informatieraamwerk om in korte tijd een informatiegestuurde gemeente te realiseren.
Het GBX beschrijft de meest voorkomende processen, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Veel processen zijn generiek; iedere gemeente heeft immers een afdeling burgerzaken, houdt raadsvergaderingen, neemt besluiten, verleent vergunningen en heeft te maken met criminaliteit en integratie van minderheden. Echter, elke gemeente heeft verschillende speerpunten en prioriteiten. Daarom is GBX aanpasbaar zonder dat het gemeenschappelijke kader verloren gaat. Door aan te sluiten op het GBX kunnen gemeenten onderling en in de tijd vergelijken en daardoor beter prioriteiten stellen.
Meer informatie over het GBX kunt u lezen via deze link.
Presentaties zelf nog eens doorlezen?
In dit artikel hebt u een beknopte samenvatting van de drie presentaties van 1 december kunnen lezen. Indien u meer wilt weten en de presentaties graag in PDF formaat ontvangt, dan kunt u een bericht sturen naar mirte.huizinga at passionned.nl.
